“Een monument mag je niet zomaar aanpassen”, zegt Axel Kooiman, die vanuit Areaal advies als assistent projectleider bij de gemeente Amersfoort werkt. Theater de Veerensmederij, een rijksmonument uit 1904, heeft nu label A++++.
CO2-neutrale rijksmonument
Theater Veerensmederij kampte al langere tijd met klachten van gebruikers en bezoekers. Axel: ”Het was er vaak koud door de koudeval. We hoorden verhalen van een harpist die met handschoenen aan speelde. Daarnaast waren er ook klachten vanuit de bezoekers van het theater.” Aanleiding voor de gemeente om het theater als een van de eerste monumenten onder handen te nemen. “Het is één van de eerste CO₂-neutrale rijksmonumenten van Nederland. Volledig gasloos en met behoud van de historische uitstraling.”
Keuzepalet
De betrokken partijen, De gemeente Amersfoort, Aannemingsbedrijf Nico de Bont, VB erfgoed en architectuur, de Groene Grachten en Kuijpers, zaten vanaf het begin met elkaar aan tafel. Frank Immens, Manager Sales bij Kuijpers: "Er werden verschillende bouwkundige- en installatietechnische scenario's uitgewerkt en die presenteerden we als een soort keuzepalet met het hele team.”
Samen als basis
Volgens Axel speelde ook de samenwerking met de gebruikers van het pand een belangrijke rol. “Doordat de gebruikers al vroeg werden betrokken, wisten zij welke werkzaamheden er uitgevoerd gingen worden. In de zomer was de Veerensmederij een aantal weken dicht, zodat er gewerkt kon worden aan de verduurzaming."
Zonder het te zien
Op het pand liggen 119 zonnepanelen. Axel: “De zonnepanelen zijn gewrapt in de kleur van de dakpannen, zodat ze nauwelijks zichtbaar zijn. Op deze manier werd het uiterlijk van het monument zo min mogelijk aangetast.”
Het gebouw werd daarnaast volledig gasloos gemaakt en voorzien van slimme installaties. “Omdat er niks zichtbaar op het dak geplaatst mocht worden, moest slim worden omgegaan met de beschikbare ruimte”, vertelt Axel. Zo is de warmtepomp bijvoorbeeld binnen geplaatst in combinatie met bodemlussen. Deze is onzichtbaar van buiten. Deze warmtepomp is de hoofdverwarming. Ook is er een VRF systeem bij geplaatst. Deze is multisplit. De buitenunit die staat nu op zolder.
Frank: "We hebben verder voorzetwanden en achterzetramen toegepast. De nieuwe achterzetramen zijn uitgevoerd met de maatvoeringen van de aanwezige stalen kozijnen, zodat ze niet opvallen."
“Monumenten hoeven geen blokkade te zijn voor verduurzaming”, vertelt Frank. “Het zijn gebouwen die vragen om vakmanschap en een goede samenwerking.”
Aanpak gemeente Amersfoort
Theater de Veerensmederij is het eerste monument dat de gemeente Amersfoort verduurzaamt. De gemeente wil in 2050 CO₂-neutraal en circulair zijn. Voor haar eigen gebouwen heeft ze een routekaart opgesteld. De opgave is verdeeld in drie portefeuilles, waar monumenten er één van is. Bij monument 'De Veerensmederij' werkten de gemeente Amersfoort, Aannemingsbedrijf Nico de Bont, VB erfgoed en architectuur, de Groene Grachten en Kuijpers nauw met elkaar samen.
Met de labelverplichting per 29 mei 2026 voor monumenten wordt het verduurzamen van deze gebouwen steeds belangrijker.
Ook meedoen?Onderwerpen als dit bespreken we in het netwerk van de Verduurzamers. Is jouw organisatie (nog) geen lid, maar wil je wel meedoen? Mail dan gelijk even naar info@bouwstenen.nl. |
Image
|
